Heemkundekring Schaijk-Reek meldt haar activiteiten aan voor de stimuleringsprijs Brabants Erfgoedweekend 2026 van Brabants Heem
In de activiteiten tijdens de Open Monumentendagen 2026, door de Heemkundekring Schaijk-Reek staat het monumentendopr Reek centraal. Op zondagmiddag 13 september a.s. organiseert Heemkundekring Schaijk-Reek in het kader van de Open Monumentendagen 2026 een aantal activiteiten waarbij de monumenten in Reek centraal staan. De historische vereniging doet dit samen met de RK Parochie in Reek en enkele lokale vrijwilligers die bereid zijn als gids op te treden.
Het gaat om de volgende vier activiteiten:
- Een fietstocht van ca. 30 km. langs nagenoeg alle gemeentelijke- en rijksmonumenten van de voormalige gemeente Landerd (Schaijk, Reek en Zeeland). Daarbij wordt tijdens de tocht uitleg gegeven over de historie en de betekenis van de diverse monumenten.
Begin en einde zijn bij de Komme in Schaijk (adres: Netjeshof 2). De fietstocht vertrekt om 13.30 uur en houdt pauze bij de RK Kerk in Reek. De tocht duurt tot ca. 16.30 uur. Aanmelden is niet nodig.
Een rondleiding door de kapel van het ‘oude’ klooster Nazareth in Reek. Deze kapel is nog grotendeels in tact en zeer bewonderenswaardig. Een unieke kans om binnen een kijkje te nemen.
In 1857 kopen de zusters van het klooster Betlehem in Haren voor ruim 6.000 gulden een bijna 30-jarig landhuis in Reek, Oudhof geheten, om er een dochterklooster te stichten. De zusters zouden ruim een eeuw in Reek blijven.
De Oudhof was in 1828 gebouwd door de Utrechts apotheker J.H. Boeracker, die er vanaf dat jaar tot aan zijn dood in 1856 woonde. Twee jaar later valt het oog van de Harense pastoor Verkuijlen op het leegstaande landhuis. In augustus 1858 stuurt hij vijf zusters van Betlehem naar Reek om in de Oudhof een nieuwe fundatie op te gaan zetten. Het Reekse klooster krijgt de naam St. Elisabeth. Er wordt onder meer een klokkentorentje op het klooster en een schooltje gebouwd voor de opvang van kleuters (bewaarschool). Verder doen de zusters ook aan “voorschoolse opvang” van de meisjes van de lagere school, zodat die zich niet met de jongens op het schoolplein hoeven te mengen. Dit soort activiteiten en wat handwerk zorgen voor de (betrekkelijk schamele) inkomsten van het klooster. Maar aan dat actieve deel van het kloosterleven komt in 1948 een einde.
De Reekse zusters krijgen dan een zogenaamde “hoofdintentie”. Hun opdracht is voortaan te bidden en offeren voor de “hereniging der kerken”, “en wel in het bijzonder voor de bekering van Rusland”. De Reekse congregatie krijgt dan ook een eigen naam: Zusters Penitenten van de Eenheid. In 1949 verandert ook de naam van het klooster in “Nazareth”. In 1965 verhuist de congregatie naar een leeggekomen klooster in Huissen (Gld). Kunstschilder Jan Koning koopt Nazareth en verbouwt het tot woning en atelier. Ook het oude schoolgebouw is in de jaren ’80 tot woning verbouwd.
- Een rondleiding door de RK Kerk te Reek, waarbij een toelichting wordt gegeven op de belangrijkste bezienswaardigheden van de kerk die in 2027 zal worden onttrokken aan de eredienst. Een van de laatste mogelijkheden dus om de kerk van binnen te bekijken en je te laten informeren.
Reek kent in de geschiedenis een verloop van diverse kerken. Uit documenten blijkt dat Reek in 1455 reeds een kapel had, gewijd aan Donatus van Münstereifel. In de 16e eeuw is in Reek een kerk gebouwd gewijd aan zowel Donatus als Antonius van Egypte. Deze wordt eind 18e eeuw gesloopt om in 1803 vervangen te worden door een nieuwe kerk. Deze kerk blijft ruim een eeuw staan en kreeg in 1845 een Smits-orgel cadeau. Begin 20e eeuw kwam een nieuwe pastoor in Reek die de kerk wilde vervangen, omdat hij deze te klein en bouwvallig vond. Dit was tegen de zin van de burgemeester van destijds, de heer Smits, die zich ook verzet heeft. Hij kreeg steun van andere notabelen in het dorp, waaronder de orgelbouwersfamilie Smits. De pastoor kreeg echter toestemming van het bisdom om de oude kerk te slopen, waarop een nieuwe kerk in de jaren 1923-1925 werd gebouwd. Bij de sloop ging ook het Smits-orgel verloren. De kerk geldt als bedevaartplaats voor Donatus. Er zijn twee relikwieën aanwezig van het gebeente van Donatus en de Udense houtsnijder Petrus Verhoeven heeft een beeld van hem gemaakt. Er waren in het verleden diverse Donatusfeesten in Reek. Afgelopen jaar was dat voor de laatste keer.
- In het zaaltje naast de kerk wordt gratis koffie, thee en iets lekkers aangeboden. De rondleidingen door enkele Reekse gidsen bij de kapel en de kerk vinden plaats tussen 14 en 16 uur.
Foto boven: De oude pastorie van Reek
Foto’s: Collectie heemkundekring Schaijk-Reek
