Nard Jansen geeft woensdag 2 september 2026 bij Heemkundekring ’t Hof van Liessent een lezing over zijn grootvader en Eerdenaar Bernard van Dam (1881-1958). De lezing is in ’t Hof van Liessent en begint om 20.00 uur.
Bernard van Dam was in zijn jonge jaren bakker en molenaar in het kleine dorp Eerde. Maar hij werd later tot ver in Brabant een bekende schrijver en tekenaar. Het heemkundig boek “Oud-Brabants Dorpsleven” over hem uit 1972 met tal van verhalen en tekeningen over ambachten en gebruiken rond 1900 staat bij menigeen in de boekenkast. Hij is echter veel meer: een veelzijdige Brabander, die zich vanaf zijn 45e pas echt gaat ontplooien als professioneel journalist en tekenaar en vooral ook als cartoonist van politiek agrarische onderwerpen.
Bernard heeft grote politieke belangstelling, is creatief en heeft subtiele humor. Hij wordt door diverse redacties van agrarische weekbladen midden jaren ’20 van de vorige uitgenodigd om zijn schrijfsels en tekeningen te publiceren. Daarin neemt hij het op voor de agrarische sector.
Zo wordt hij spreekbuis van het sentiment van de (vooral arme keuter)boeren, die zich maar al te vaak vermorzeld voelen door het politiek gekrakeel in Den Haag. “Da’s vandaag de dag niet anders!”, zult u zeggen. En dat klopt. De onderwerpen die Bernard aan de kaak stelt zijn bijna 100 jaar later hartstikke actueel en daarmee interessant voor de heemkunde. Zijn humorvolle cartoons en crisiskronieken uit die tijd zijn raak en hij verwerft er een grote lezersschare mee, die hij tot aan zijn dood in 1958 aan zich bindt.
Voor de inhoud van de lezing wordt geput uit het in 2020 gepubliceerde volledige oeuvre van Bernard van Dam. Een omvangrijke boekenserie die in z’n geheel als een monument van het Brabants cultureel erfgoed kan worden beschouwd. De gehele boekenserie is te lezen op de website van de familiestichting www.bernardvandam.com.
In de presentatie van Nard Jansen worden de vele aspecten, natuurlijk ook heemkundige, van zijn werk belicht. De opvallende karaktertrekken van Bernard van Dam maken hem een bijzondere Brabander. Een grote verscheidenheid aan interessante foto’s en tekeningen worden getoond, waarbij ook de omgeving van Lieshout aan bod komt; voor u nog onbekend. Amusante anekdotes en wetenswaardigheden worden verteld. Na de lezing is Bernard van Dam voor de toehoorder veel méér dan de man met zijn verhalen en tekeningen over gebruiken en ambachten uit de goeie ouwe tijd.
foto boven: Tekening van Bernard van Dam: Het boerengezin op weg naar de paardententoonstelling, sept1927
