Jurriaan Paulus van Pauwvliet geeft op maandag 9 februari 2026 een lezing over ‘Brabant tijdens de ‘Bataafse Revolutie’. Hij doet dat op uitnodiging van de heemkundekring Schijndel. De lezing in Het Spectrum aan de Steeg 9 in Schijndel begint om 20.00 uur. Leden hebben gratis toegang, de entree voor niet-leden bedraagt 5 euro.
Aan het eind van de 18e eeuw breekt er een grote revolutie uit. Vanuit een steeds toenemende onvrede met de heersende machtsorde in de toenmalige Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, verenigen kritisch denkende burgers zich in de ‘patriottenbeweging’. Deze burgers beschuldigen het openbaar bestuur van corruptie, vriendjespolitiek en elitevorming. Ze ageren tegen de ongelijkheid in de samenleving.
Met een grote Pruisische invasie wordt er in 1787 een einde gemaakt aan de patriottentijd en dit leidt tot het machtsherstel van Oranje. Duizenden patriotten vluchten. In Noord-Frankrijk ontstaan heuse Nederlandse vluchtelingenkolonies. Ze weigeren afstand te nemen van hun democratische idealen en richten een speciaal ‘Bataafs Legioen’ op die een militaire inval voorbereidt. In 1793 valt een leger van tienduizenden militairen vanuit Frankrijk de Nederlanden binnen. Deze ‘Bataafs-Franse inval’ resulteert in vele veldslagen in de Zuidelijke Nederlanden en Staats-Brabant (het huidige Noord-Brabant).
Op 19 januari 1795 marcheren Franse troepen Amsterdam binnen. Stadhouder Willem V vlucht de avond ervóór vanuit Scheveningen naar Engeland. Het betekent het eind van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden en het orangistische machtsregime. Zo komt er een eind aan een tijdperk en wordt er vanuit Den Haag een begin gemaakt met het invoeren van de Nederlandse democratie. Dit jarenlange proces zal bekend komen te staan als de ‘Bataafse Omwenteling’ en resulteert in de opening van het eerste Nederlandse parlement in 1796 en de eerste Grondwet in 1798. Voor het eerst in de geschiedenis wordt Nederland ‘centraal’ vertegenwoordigd en de nationale eenheid hiermee officieel vastgelegd. Brabant krijgt in 1796 voor het eerst een eigen bestuur met een Brabantse vertegenwoordiging in het nieuwe nationale parlement.
