Stichting Het Kreukelcollectief en Regionaal Archief Tilburg houden op donderdag 22 oktober 2026 het symposium Onbeperkt verleden tijd, disability history in erfgoed en onderzoek. Focus ligt op de geschiedenis van mensen met een beperking en hoe deze wordt bewaard voor de toekomst. Het symposium is in het Regionaal Archief Tilburg, Kazernehof 75 in Tilburg en duurt van11.00 tot 16.00 uur.
Aanleiding voor het symposium is het onderzoek van Stephanie van Dam aan de Franse École des Hautes Études en Santé Publique. In haar zoektocht naar archieven over mensen met een handicap, kwam ze terecht bij Regionaal Archief Tilburg vanwege de archiefcollectie van de Algemene Nederlandse Invaliden Bond (ANIB). In Regionaal Archief Tilburg worden de archieven van twaalf gemeenten gewaard, maar daarnaast is het een drijfveer van de archiefdienst om archieven van organisaties, bedrijven en particulieren te bewaren. Deze archiefdocumenten zorgen voor een vollediger beeld op de samenleving voor toekomstige generaties. Ze geven de geschiedenis kleur.
In archiefcollecties kom je mensen met een beperking weinig tegen. Hoe komt dit en hoe is hier verandering in te brengen? Is de geschiedenis van de gehandicaptenbeweging ook erfgoed? Mensen met een beperking zijn in de geschiedschrijving slechts mondjesmaat vertegenwoordigd. Extra reden voor Regionaal Archief Tilburg om samen met Stéphanie van Dam plannen te smeden voor dit symposium. De medewerkers van het Kreukel Collectief uit Leiden sloten zich graag aan als mede-organisatoren. De slogan ‘Niet óver ons maar mét ons’ werd een leidraad in de organisatie van het symposium.
Het symposium sluit aan bij de Maand van Geschiedenis, elk jaar in oktober. Honderden musea, archieven, bibliotheken en andere instellingen die zich met geschiedenis bezig houden organiseren activiteiten rondom een thema. In 2026 is het thema Lichaam & Geest.
Op het programma staat een serie lezingen in drie categorieën: geschiedenis, archiveren en beeld & taal. De inloop is vanaf 10.30 uur en om 11.00 uur start het programma. De volgende lezingen staan op het programma:
- Feest en Financiën: ANIB Tilburg en het dagelijkse werk van toegankelijkheid, door Stephanie van Dam, werkzaam bij Erasmus Universiteit
- Een persoonlijke geschiedenis in de nationale beweging van ANIB, door Fini de Paauw, van Stichting Provinciale Chronisch Zieken- en Gehandicaptenorganisatie Zeeland
- Strijken erfgoedorganisaties kreukels glad? door Paul van Trigt van het Kreukelcollectief en Universiteit Leiden
- In de plooien van de geschiedenis: disability history dicht(er)bij, door Eline Pollaert van het Kreukelcollectief en Vrije Universiteit
- Brabantse Krankzinnigengestichten: archiefonderzoek naar mensen met een beperking, door onderzoeker Stef Coenen
- Interactieve sessie over inclusief taalgebruik door Fresco Sam-Sin, kwartiermaker Kreukel Archief
- Panelgesprek over beeldtaal en terminologie, geleid door Fresco Sam-Sin met bijdragen van Bregt Lameris (Open Universiteit), Kaya van Dun (Regionaal Archief Tilburg), en onderzoekers Machlien Vlasblom en Stef Coenen
In het programma is ruimte voor het stellen van vragen. Er wordt een lunch en een borrel aangeboden door Regionaal Archief Tilburg.
Deelname is kosteloos, maar aanmelden is verplicht via regionaalarchieftilburg.nl. Er is ruimte voor 80 deelnemers.
Foto boven: Bezoekers in rolstoel Kermis Tilburg 1989. (foto Multivision & Partners, collectie Regionaal Archief Tilburg)
